Küresel ölçekte en yaygın önlenebilir ölüm nedenleri arasında yer alan tütün kullanımı, her yıl 7 milyondan fazla insanın hayatına mal oluyor. Bu kayıpların 1,6 milyondan fazlasını doğrudan ürün kullanmadığı halde tütün dumanına maruz kalan pasif içiciler oluşturuyor. Sağlık verilerine göre Türkiye'de de tablo ciddiyetini koruyor; ülkede her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütüne bağlı rahatsızlıklar sebebiyle hayatını kaybederken, bu ölümlerin 25 bini duman maruziyetinden kaynaklanıyor. İstatistikler, Türkiye'de ortalama her dört dakikada bir kişinin tütün yüzünden yaşamını yitirdiğini ve ülkenin erkeklerde akciğer kanseri sıklığı ile buna bağlı ölümlerde dünyada ilk sırada yer aldığını ortaya koyuyor.
Yanan bir sigaradan yayılan dumanda en az 50'si doğrudan kanser yapıcı nitelikte yaklaşık 4 bin zararlı kimyasal ve toksin yer alıyor. Kandaki oksijen taşıma kapasitesini düşüren bu zehirli maddeler, 20'den fazla kanser türünün yanı sıra kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarının temel tetikleyicisi konumunda bulunuyor. Tütünün yıkıcı etkisi üreme ve bilişsel sağlık alanında da çarpıcı boyutlara ulaşıyor; tütün kullanan kadınlarda kısırlık riski yüzde 40 artarken, yardımcı üreme tedavilerinin başarı oranı yarı yarıya geriliyor. Ayrıca nikotinin beyin korteksinde incelmeye yol açarak hafıza, odaklanma ve karar alma süreçlerini zayıflattığı, alternatif olarak sunulan elektronik sigaraların ise yüksek bağımlılık ve kanserojen aerosol içerikleriyle gençlerin sağlığını en az geleneksel ürünler kadar tehdit ettiği belirtiliyor.
Sağlık alanındaki ağır tahribatın yanı sıra tütün endüstrisi çevre ve ekonomi üzerinde de derin izler bırakıyor. Dünya genelinde tütün üretimi sebebiyle her yıl 600 milyon ağaç kesiliyor, 22 milyar ton su tüketiliyor ve 84 milyon ton karbondioksit atmosfere salınıyor. Doğaya atılan 4,5 trilyon filtre ise kara ve deniz ekosistemlerini kirletmeye devam ediyor. Tedavi masrafları ve iş gücü kaybı hanelerin temel gereksinimlerine ayıracağı kaynakları daraltarak küresel ekonomide büyük kayıplara yol açıyor.
Tütünün terk edilmesiyle birlikte vücuttaki iyileşme süreci ilk 20 dakikada kalp ritmi ve tansiyonun dengelenmesiyle başlıyor. Tütünü bırakan bireylerde 1 yıl sonra kalp hastalığı riski yarıya inerken, 15 yıl sonra hiç kullanmamış bireylerin seviyesine ulaşıyor; bağımlılıktan erken yaşlarda kurtulmak yaşam süresini 10 yıla kadar uzatabiliyor. Bu süreçte tıbbi destek ve danışmanlık başarı şansını iki katına çıkarırken, Türkiye genelinde ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı, Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) ve poliklinikler aracılığıyla vatandaşlara 7/24 ücretsiz profesyonel rehberlik ve takip hizmeti sağlanıyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.