Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'nin (İHK) 63. Oturumu, dünya genelinde tırmanan insani krizler ve insan hakları ihlalleri gündemiyle Cenevre'de başladı. Oturumun açılışında konuşan BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, mevcut durumu bir "aşırılıklar çağı" olarak nitelendirerek, şiddetli savaşlar, derin kutuplaşma, iklim kaosu ve baş döndürücü teknolojik değişimlerin insanlarda şaşkınlık ve güçsüzlük hissi yarattığını belirtti. Komiser, en az bir devletin müdahil olduğu 60'tan fazla savaşın devam ettiğini ve bunun İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana kaydedilen en yüksek sayıya işaret ettiğini vurgulayarak, ülkeler arası çatışmalardaki artışın özellikle tehlikeli bir bölgeye doğru ilerlediği uyarısında bulundu.
Yüksek Komiser, konuşmasının büyük bir bölümünü Gazze Şeridi'ndeki duruma ayırdı. İsrail'in yaklaşık bir yıl önce ilan edilen ateşkese rağmen günlük saldırılarla 1300'den fazla Filistinliyi öldürdüğünü ve insani yardım girişini kısıtlamaya devam ettiğini ifade etti. İsrail'in tüm Filistinlilerin Gazze Şeridi'nden zorla çıkarılmasına yönelik önerileri ve bazı üst düzey İsrailli yetkililerin "insanlık dışı söylemleri" karşısında dehşete kapıldığını dile getiren Komiser, Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) açık kararına rağmen İsrail'in Batı Şeria'nın ilhakına devam ettiğine dikkat çekti. Ülkelere, iki devletli çözüm kapsamında Filistinliler için ayrılan topraklarda işgalin kalıcı hale gelmesini önlemek amacıyla harekete geçmeleri çağrısında bulunarak, uluslararası hukuku ihlal etmek için kullanılabilecek silahların İsrail'e transferini durdurmaları gerektiğini ve şirketlerin yasa dışı yerleşimleri destekleyen iş uygulamalarına son vermeleri gerektiğini belirtti. Sürdürülebilir bir barış için uluslararası toplumun çok daha büyük çabalarına ihtiyaç olduğunu vurgulayan Komiser, kasıtlı ihlaller ve acılar karşısında kınama sözlerinin anlamsız kaldığının altını çizdi.
Komiser, Orta Doğu'dan Doğu Avrupa'ya uzanan geniş bir coğrafyadaki çatışmalara da değindi. ABD ile İran arasında tüm Körfez bölgesini etkileyen saldırıların yeniden başlamasından endişe duyduğunu, sivil ölümleri ve yaralanmalarına ilişkin son raporların (Hürmüzgan eyaletindeki düğün saldırısı dahil) özellikle endişe verici olduğunu kaydetti ve derhal müzakerelere geri dönülmesi çağrısında bulundu. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın beşinci yılına girerken, artan sivil kayıplar ve enerji altyapısına yönelik yoğunlaşan saldırıların tehditkar bir durum oluşturduğunu belirtti. Tamamen otonom insansız hava araçlarının kullanımıyla ilgili dehşetini dile getirerek, insan müdahalesi olmadan can alan bu tür silahların acilen yasaklanması çağrılarına katıldığını ifade etti. Sudan'da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki savaşın dördüncü yılında genişlediğini, Lübnan'da İsrail güçlerinin sivillere yönelik saldırılarını durdurması gerektiğini ve BM İnsan Hakları Ofisi'nin hem İsrail hem de Hizbullah tarafından işlenen ihlalleri araştırdığını aktardı. Ayrıca, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki ve özellikle gözaltı tesislerindeki durumdan derin endişe duyduğunu da dile getirdi.
Küresel iklim krizine de dikkat çeken Yüksek Komiser, fosil yakıtların sağlık, ekonomi ve çevre üzerindeki devasa gizli maliyetinin, enerji faturalarında görünenin çok ötesinde olduğunu belirtti. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) bu maliyetleri yılda yaklaşık 6,7 trilyon dolar, yani küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın neredeyse yüzde 6'sı olarak tahmin ettiğini aktardı. Avrupa'daki sıcak hava dalgalarının bu yaz tahminen 35 bin kişinin ölümüne neden olduğuna işaret ederek, gerçek kayıpların sayısının çok daha yüksek olabileceği konusunda uyardı. Paris Anlaşması'nda belirtildiği üzere küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamaya odaklanılması gerektiğini vurgulayan Komiser, mevcut aşırı ısınmanın mümkün olduğunca küçük ve kısa süreli olmasını sağlamak için acil eylem çağrısı yaptı. 7 Ekim'e kadar sürecek olan İHK oturumunda, bu ve benzeri birçok çatışma bölgesindeki insan hakları durumlarının ele alınması bekleniyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.