Dünya genelinde 30'dan fazla ülkeden 100'ü aşkın kurumda görevli 146 araştırmacının imzasını taşıyan yeni bir Lancet raporu, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne serdi. Rapor, aşırı sıcakların ve kuraklığın, iklim eylemlerinden çok daha hızlı bir şekilde arttığını vurgulayarak, durumu resmen bir "küresel sağlık acil durumu" olarak tanımladı. Küresel ısınmanın etkileri, sadece çevresel bir sorun olmaktan çıkıp, milyarlarca insanın yaşamını doğrudan tehdit eden bir krize dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Paris Anlaşması'nın yürürlüğe girdiği 2016 yılından 2023'e kadar geçen dönemde, her yıl ortalama 540 bin kişinin sıcaklıkla bağlantılı nedenlerle hayatını kaybettiği ve bu ölümlerin yaklaşık yüzde 68'inin iklim değişikliğinden kaynaklandığı belirtildi. Sadece 2023 yılında sıcaklıkların 710 bin ölüme yol açtığı, bunların yüzde 71'inden fazlasının iklim kriziyle doğrudan ilişkili olduğu ve bu rakamın sıtma veya HIV gibi hastalıkların neden olduğu ölümleri geride bıraktığı ifade edildi. Aynı dönemde iklim değişikliğine bağlanabilecek toplam ölüm sayısının ise yaklaşık 3 milyona ulaştığı kaydedildi. İnsan sağlığının yanı sıra küresel ekonomiyi de sarsan bu kriz, artan sıcaklıklar ve düşen iş verimliliği nedeniyle 2025 yılında dünya potansiyel gelirinden 1 trilyon dolardan fazla bir kayba yol açarak, bu eşiğin art arda üçüncü kez aşıldığını gösteriyor. Aşırı kuraklığın etkilediği toprak oranının ise 2016-2025 döneminde önceki on yıla kıyasla yaklaşık yüzde 700 oranında hızlandığı ve 2025 yılında dünya topraklarının yarısından fazlasının en az bir ay boyunca aşırı kuraklıkla karşı karşıya kaldığı belirtildi.
Rapor, bu karanlık tabloya rağmen bazı olumlu gelişmelere de yer verdi. 2025 yılında küresel temiz enerji yatırımları yüzde 7'den fazla artarak 2,1 trilyon dolara ulaştı; bu rakam fosil yakıt yatırımlarının yüzde 82 üzerine çıktı. Yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payı artarken, daha temiz hava sayesinde her yıl yüz binlerce ölümün önüne geçildiği kaydedildi. Ancak bu ilerlemelere rağmen, fosil yakıtların küresel enerji arzının yüzde 80'inden fazlasını oluşturmaya devam etmesi ve hava kirliliğinin her yıl yaklaşık 2,7 milyon kişinin ölümüne yol açması, önümüzdeki zorlukların boyutunu gözler önüne seriyor.
Araştırmacılar, uluslararası topluma acil bir çağrıda bulunarak, iklim değişikliğinin artık resmen bir "küresel sağlık acil durumu" olarak tanınması gerektiğini vurguladı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler'in (BM) küresel bir yanıtı koordine etmesini, insan sağlığının tüm iklim kararlarının merkezine konulmasını ve sera gazı emisyonlarının hızla azaltılmasını talep ettiler. Bu kritik rapor, iklim krizine karşı küresel çapta daha kararlı ve eşgüdümlü eylemlerin zamanının geldiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.