Gündüz saatlerinde kestirmek pek çok insan için dinlendirici bir alışkanlık olarak görülse de yaşlı bireylerde sıklaşan gündüz uykuları bilişsel sağlıktaki gerilemenin önemli bir göstergesi olabilir. The Journals of Gerontology: Series A dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, gün içinde sık sık uykuya dalan yaşlıların, ilerleyen yıllarda demans hastalığına yakalanma ihtimalinin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. Bilim insanları, bu durumun doğrudan zihinsel kayba yol açmadığını ancak beyindeki yapısal değişimlerin sinsi bir habercisi olabileceğini vurguluyor.
Johns Hopkins Üniversitesi uzmanlarının da katılım sağladığı çalışmada, ABD'de yaşayan ve başlangıçta herhangi bir bilişsel rahatsızlığı bulunmayan 65 yaş ve üzeri 995 bireyin sağlık verileri mercek altına alındı. Yaklaşık beş yıl süren takip süresince katılımcıların yüzde 41,9'unda demans tablosu gelişti. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, sigara kullanımı ve genel sağlık durumu gibi değişkenler kontrol edildiğinde, hemen her gün gündüz uykusu uyuyanların hiç uyumayanlara kıyasla yüzde 48 daha yüksek demans riski taşıdığı tespit edildi. Ayrıca istem dışı uyuyakalanlarda bu riskin yüzde 39 oranında arttığı kaydedildi.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise uyku süresi oldu. Gündüz 30 dakika veya daha kısa süreli şekerleme yapan bireylerde bile demans gelişme oranının, hiç gündüz uyumayanlara göre yüzde 40 daha fazla olduğu belirlendi. Kestirme süreleri ve sıklığındaki artışın, zamanla hafıza bozuklukları ile doğrudan paralellik gösterdiği ifade ediliyor. Nörolojik açıdan beyindeki işlev kaybı gündüz uyuma ihtiyacını artırabileceği gibi, gece yaşanan kalitesiz uyku düzeni de bu döngüyü tetikliyor olabilir.
Uzmanlar, gündüz uykusu ile nörodejeneratif rahatsızlıklar arasındaki bağın oldukça karmaşık bir yapıda olduğuna dikkat çekiyor. Gündüz uyuma alışkanlığının demans sürecinde müdahale edilebilir bir risk faktörü mü yoksa hastalığın doğal bir sonucu mu olduğunu netleştirmek için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç duyuluyor. Ancak mevcut veriler, yaşlı yetişkinlerde aniden artan gündüz uykusu ihtiyacının beyin sağlığındaki değişimler açısından yakından takip edilmesi gerektiğini gösteriyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.